Các khóa luận được thực hiện trên nhiều hướng tiếp cận, tập trung khảo sát, phiên giải, chú giải và phân tích những văn bản Hán Nôm có giá trị liên quan đến Phật giáo Huế và di sản Phật giáo Việt Nam. Đáng chú ý, nhiều đề tài khai thác trực tiếp nguồn tư liệu đang được lưu giữ tại các tổ đình, tự viện, qua đó góp phần nhận diện những giá trị lịch sử, văn hóa và tư tưởng được lưu truyền qua các thế hệ.

 

Hòa thượng Viện trưởng Thích Hải Ấn phát biểu

 

Trong số các công trình được bảo vệ, có những đề tài gắn với nghi lễ và sinh hoạt Phật giáo truyền thống tại Huế như “Khảo sát văn bản Thanh giáo chiêu hồn trầm nịch khoa nghi trong nghi lễ Phật giáo Huế” của Thích Quảng Hậu; “Khảo cứu văn bản Phổ Môn sám pháp của Hòa thượng Phúc Điền” của Thích Tục Cầu. Đây là những hướng nghiên cứu đòi hỏi người thực hiện phải có khả năng tiếp cận văn bản cổ, đồng thời đặt văn bản trong bối cảnh lịch sử và thực hành Phật giáo để làm rõ giá trị tư liệu.

Một số khóa luận đi sâu vào văn bản chữ Nôm và phương thức diễn Nôm, tiêu biểu như “Khảo sát văn bản chữ Nôm Bố thí công đức kinh diễn âm” của Thích nữ Vạn Huệ; “Chú giải và phân tích ngôn ngữ các truyện nội thí trong chương Bố thí độ vô cực qua văn bản Lục độ tập kinh” của Thích nữ Tịnh Nghiêm; “Quan Âm diễn ca toàn truyện: vấn đề văn bản và giá trị tư tưởng” của Thích Duy Tâm. Những đề tài này không chỉ chú trọng giá trị nội dung của tác phẩm mà còn đặt vấn đề về ngôn ngữ, văn bản và phương thức chuyển tải giáo lý Phật giáo bằng tiếng Việt qua chữ Nôm.

Ở hướng nghiên cứu kinh điển và văn bản Hán dịch, khóa luận “Khảo sát và đối chiếu hai bản Hán dịch phẩm Thập hạnh trong Kinh Hoa Nghiêm của Phật-đà-bạt-đà-la và Thật-xoa-nan-đà” của Thích Nguyên Hưng cho thấy sự quan tâm đến việc đối chiếu các bản dịch kinh điển, từ đó nhận diện những điểm tương đồng và khác biệt trong quá trình truyền dịch Phật giáo sang Hán văn.

 

   

 

Đặc biệt, một số công trình hướng trực tiếp đến nguồn tư liệu gắn với các tổ đình và danh tăng tại Huế. Có thể kể đến “Khảo cứu văn bản Chánh pháp nhãn tạng tại Tổ đình Tường Vân - Huế” của Thích Tục Đăng; “Văn bản và phương thức diễn Nôm trong Cổ Châu Phật bản hạnh của Hòa thượng Thích Viên Giác” của Thích Minh Hậu; “Khảo cứu văn bản Giác Hoa tự khai Gia giáo trường của Hòa thượng Thích Khánh Anh” của Thích nữ Thiện Duyên; và “Khảo sát văn bản Lịch truyền Tổ đồ” của Thích nữ Huyền Mỹ.

Nhìn từ nội dung các khóa luận, có thể thấy chương trình đào tạo Hán Nôm Phật giáo tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế gắn khá chặt với nguồn tư liệu thực tế. Trong quá trình học tập và thực hiện khóa luận, các tăng sinh được rèn luyện phương pháp khảo sát văn bản, phiên âm, dịch nghĩa, chú giải, đối chiếu và phân tích tư liệu. Đây cũng là quá trình tiếp cận trực tiếp với một bộ phận di sản Phật giáo đang được lưu giữ tại các cơ sở tự viện.

Việc đào tạo chuyên ngành Hán Nôm Phật giáo có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Huế và khu vực miền Trung còn lưu giữ nguồn di sản Phật giáo phong phú, thể hiện qua kinh sách, văn bản cổ, mộc bản, văn bia, hoành phi, câu đối cùng nhiều loại hình tư liệu khác. Những nguồn tư liệu này chứa đựng thông tin quan trọng về lịch sử hình thành và phát triển của Phật giáo, đồng thời phản ánh đời sống văn hóa, tư tưởng và tín ngưỡng của cộng đồng qua nhiều thời kỳ.

 

   

 

Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế, tiền thân là Trường Cao cấp Phật học Việt Nam tại Huế, được thành lập năm 1997. Qua quá trình xây dựng và phát triển, Học viện từng bước khẳng định vai trò là một trong những trung tâm đào tạo Phật học quan trọng của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, hướng đến đào tạo tăng tài có kiến thức Phật học, năng lực nghiên cứu và phẩm chất đạo đức.

Lễ bảo vệ khóa luận tốt nghiệp khóa XIII của chuyên ngành Hán Nôm Phật giáo vì vậy không chỉ là dấu mốc kết thúc một chặng đường học tập của 10 Tăng Ni sinh viên, mà còn cho thấy hướng đào tạo gắn giữa kiến thức Phật học với năng lực nghiên cứu di sản. Qua từng công trình, những văn bản Hán Nôm tiếp tục được đọc, khảo sát và giải mã, góp phần bổ sung tư liệu cho công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản Phật giáo Huế nói riêng, Phật giáo Việt Nam nói chung trong đời sống đương đại.